تبلیغات
مجله اینترنتی نجوم
 
مجله اینترنتی نجوم
بر شما باد کشف جهان The Universe Yours To Discover
در جدیدترین تصویر منتشر شده از پلوتو، کوه‌هایی یخی روی سطح می‌بینیم که حدود 3500 متر ارتفاع دارد. ارتفاع این کوه‌ها برای جسم کوچکی مثل پلوتو که قطر آن حدود یک پنجم زمین است، زیاد محسوب می‌شود.

علی شفیعیان

به نظر می‌رسد که عمر این کوه‌ها بیش از 100 میلیون سال نباشد که در مقایسه با عمر 4.5 میلیارد ساله‌ی منظومه شمسی کوتاه محسوب می‌شود. پس احتمالا این ناحیه که در عکس نمای نزدیک ثبت شده است و تقریبا یک درصد سطح پلوتو را در بر می‌گیرد، از نظر سیاره‌شناختی ناحیه‌ای فعال است. این یکی از جوان‌ترین سطوحی است که در منظومه شمسی دیده‌ایم.

اما این عوارض چگونه به وجود آمده‌اند؟ هنوز جواب این سوال مشخص نیست. در اجرام یخی که تا به حال رصد کرده‌ایم (مثلا برخی قمرهای مشتری یا زحل)، گرانش سیاره‌ی مادر نقش مهمی در شکل‌دهی عوارض سطحی دارد اما گرانش اقمار پلوتو قابل توجه نیست. بنابراین چگونگی پیدایش این عوارض سوال‌برانگیز است.


ماهنامه نجوم






نوع مطلب : منظومۀ شمسی (solar system) ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
گروهی از دانشمندان ایرانی با کمک گرفتن از تلسکوپ VLT رصدخانه جنوبی اروپا توانسته‌اند ردپای اولین نسل از ستاره‌های جهان هستی را ردیابی کنند.

براساس گزارش اسپیس‌دیلی، گروهی از اخترشناسان ایرانی دانشگاه كالیفرنیا ریورساید توانسته‌اند مداركی مستدل از وجود اولین نسل از ستاره‌های جهان هستی را در دورافتاده‌ترین كهكشان جهان كه توسط گروهی از دانشمندان دانشگاه لیسبون رصد شده‌بود،‌ كشف كنند.

اخترشناسان دانشگاه لیسبون به بخش‌های كهنسال جهان هستی نفوذ كرده و دورانی در حدود 800 میلیون سال پس از انفجار بزرگ را كه به بازیونیزه‌شده شهرت دارد،‌ مورد بررسی قرار دادند. این محققان به جای مطالعه‌ای دقیق برروی بخشی محدود از جهان، میدان مطالعه خود را بازتر كردند تا بتوانند وسیعترین دیدگاه را از دورافتاده‌ترین كهكشان‌های جهان به دست آورند.

علی شفیعیان


این پژوهش پرهزینه با كمك تلسكوپ VLT، رصد‌خانه كك و تلسكوپ سوبارو و تلسكوپ هابل ناسا انجام گرفت و محققان توانستند گروهی از كهكشان‌های بسیار جوان و درخشان را كه حاوی تعدادی قابل توجه از ستاره‌های آّبی بودند،‌ كشف كنند. این ستاره‌های بزرگ و درخشان كه تا پیش از این تنها در حد نظریه وجود داشتند، مولدان اولین عناصر سنگین در جهان بوده‌اند،‌عناصری كه ستاره‌ها و سیاره‌های امروزی را شكل داده‌اند. یكی از این كهكشان‌ها كه CR7 نام دارد، به عنوان درخشانترین كهكشانی كه در این مرحله از جهان مشاهده شده،‌ شناخته می‌شود.

بهرام مبشر، استاد فیریك و اخترشناسی دانشگاه كالیفرنیا ریورساید به همراه دو تن از دانشجویانش به نام‌های بهنام درویش و شوبانه همتی، با رصد طیف‌سنجی دقیق این كهكشان به كمك تلسكوپ‌های رصد‌خانه كك فاصله كهكشان را تایید كرده و دلیل درخشش بالای آن را وجود ستاره‌های جوان اعلام كردند.

مبشر می‌گوید ما تایید كردیم كه كهكشان در فاصله 12 میلیون سال نوری از زمین قرار گرفته و با تركیب این رصد با دیگر رصد‌ها توانستیم با موفقیت وجود یون‌های عناصری را كه محصول فرعی تشعشعات بسیار شدید هستند،شناسایی كنیم.

اخترشناسان از گذشته‌ تا كنون وجود نسل اول ستاره‌های جهان هستی را در قالب نظریه‌های مختلف مطرح كرده‌بودند،‌ ستاره‌هایی كه به جمعیت سوم ستاره‌ای شهرت داشته و از مواد كهنسال به جا مانده از انفجار بزرگ ایجاد شده‌اند. تمامی عناصر سنگین شیمیایی از قبیل اكسیژن،‌نیتروژن، كربن و آهن كه برای حیات ضروری هستند،‌ در دل این ستاره‌ها ایجاد شده‌اند و این به آن معنی است كه اولین ستاره‌های جهان باید از تنها عناصری كه پیش از ستاره‌ها وجود داشته‌اند، یعنی هیدروژن،‌هلیوم و كمی لیتیوم ایجاد شده‌باشند.

مبشر می‌گوید این عناصر مسئول ایجاد ستاره‌ها، كهكشان‌ها و منشا ایجاد حیات هستند و كشف نور بازتابیده شده از این ستاره‌ها پیش‌بینی‌های نظری قدیمی را مبنی بر وجود چنین ستاره‌هایی در اوایل تاریخ جهان تایید می‌كند.

ستاره‌های جمعیت سوم باید بسیار بزرگ بوده باشند،‌ ستارگانی چند صد یا حتی چند هزار برابر بزرگتر از خورشید كه تا به امروز هیچ اثبات فیزیكی مبنی بر وجود آنها به دست نیامده بود. 

به گفته مبشر، طی دورانی 600 میلیون ساله در اوایل تاریخ جهان هستی، جهان وارد دوران تاریكی شد، دورانی كه فضا را اتم‌های هیدروژن و هلیوم در بر گرفته‌بودند و جهان را به وجودی غیرشفاف و كدر تبدیل كرده بودند كه هیچ نوری قدرت عبور از میان آن را نداشت. اما به واسطه درخشش بالای جمعیت سوم ستاره‌ای و میدان شدید تشعشعات آنها ستاره‌ها توانستند این عناصر را یونیزه كنند.

مبشر می‌گوید جمعیت سوم ستاره‌ای یكی از اصلی‌ترین كاندیدها برای بازیونیزه‌شدگی جهان است، كه به دوران تاریكی پایان بخشید و یك میلیارد سال پس از انفجار بزرگ جهان را به كل شفاف ساخت. كشف این ستاره‌ها همچنین می‌تواند طبیعت كهكشان‌ها را در اولین مراحل تكاملی‌شان آشكار سازد.


كشف خوشه‌های ستاره‌‌ای آبی‌ و قرمز در كهكشان CR7 نشان از شكل‌گیری موجی جمعیت سوم ستاره‌ای دارد،‌درست همانطور كه در نظریه‌ها پیش‌بینی شده‌است. آنچه مبشر و همكارانش مستقیما رصد كرده‌اند آخرین موج جمعیت سوم ستاره‌ای بوده‌است و این به آن معنی است كه كشف چنین ستاره‌هایی ساده‌تر از آنی است كه تصور می‌شد زیرا به نظر می‌آید این ستاره‌ها در میان ستاره‌های عادی و در میان كهكشان‌های درخشان قابل مشاهده‌اند،‌حتما نباید در میان كهكشان‌های كوچك، كهنسال و كم‌نور به دنبال آنها بود. تایید نهایی این یافته‌ها در انتظار رصد‌های دقیق‌تر تلسكوپ‌های VLT، هابل و آلما است.

جمعیت سوم ستاره‌ای نامی است كه به واسطه دسته‌بندی ستارگان كهكشان راه‌شیری توسط اخترشناسان به این گروه از ستاره‌ها اختصاص یافته‌است: جمعیت اول ستاره‌ای شامل خورشید و ستاره‌های مشابه حاوی عناصر سنگین،‌جمعیت دوم ستاره‌ای شامل ستاره‌های پیرتر حاوی عناصر سبكتر و جمعیت سوم ستاره‌ای.


همشهری آنلاین






نوع مطلب : ستاره(Star)، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
علاقمندان آسمان شب که به امید دیدن یک شهاب آسمانی ساعت‌ها به بالا چشم می‌دوزند،‌ به زودی می‌توانند شهاب‌باران را سفارش دهند.

براساس گزارش دیسكاوری، گروهی از دانشمندان ژاپنی می‌گویند به فرمول شهاب‌های آسمانی دست یافته‌اند، تركیب شیمیایی محرمانه‌ای كه درون كره‌هایی كوچك قرار گرفته‌اند و دانشمندان امیدوارند بتوانند این گوی‌ها را از یك ماهواره در بالای جو به سوی زمین شلیك كنند تا به این شكل شهاب‌باران سفارشی ایجاد كنند.

شركت نوپای ژاپنی به نام ALE با همكاری محققان دانشگاه‌های مختلف قصد دارد این شهاب‌باران‌های سفارشی را در دسترس علاقمندان قرار دهند. قیمت هر شهاب‌باران هشت هزار و 100 دلار خواهد بود. به گفته این شركت، شهاب‌بارن‌های مصنوعی به اندازه‌ای درخشان خواهند بود كه حتی در مناطقی با آلودگی نور زیاد با چشم غیر مسلح قابل مشاهده باشند. 

شهاب‌باران‌های طبیعی زمانی رخ می‌دهند كه غبار و ذرات فضایی با اتمسفر زمین برخورد كرده و حین عبور ازاتمسفر به شدت داغ شده و می‌سوزند. شهاب‌ها معمولا پیش از رسیدن به زمین كاملا سوخته و نابود می‌شوند. شهاب‌های مصنوعی كه از ریزماهواره‌هایی با سرعت هشت كیلومتر بر ثانیه به سوی زمین پرتاب خواهند شد نیز وسعتی برابر 50 سانتیمتر داشته و پیش از اینكه به زمین برسند به طول كامل می‌سوزند.

ماهواره‌های مكعبی شكلی كه حامل این شهاب‌ها هستند توسط شركت ALE ساخته شده و در ارتفاع 400 تا 500 كیلومتری از سطح زمین از شمال به جنوب حركت خواهد كرد. این شركت تركیب مواد شیمیایی مورد استفاده در شهاب‌های مصنوعی‌اش را محرمانه نگه داشته اما می‌گوید برای رنگی ساختن شهاب‌بارانش از تركیبات متفاوتی استفاده كرده‌است.

شهاب‌باران علاوه بر اینكه پدیده‌ای زیباست، برای دانشمندان ارزش علمی بالایی دارد زیرا می‌توانند با بررسی نور شهاب‌ها درجه حرارت، تراكم و حركات لایه‌های بالایی اتمسفر را محاسبه كنند. از آنجایی كه شهاب‌باران‌های طبیعی غیرقابل پیش‌بینی‌اند، شهاب‌باران های سفارشی می‌تواند در این راستا به آنها كمك كند. منطقه‌ای از اتمسفر كه شهاب‌ها از آن عبور می‌كنند برای فضاپیماها بسیار كم ارتفاع و برای بالون‌های تحقیقاتی بسیار مرتفع است،‌از این رو چنین شهاب‌باران‌های سفارشی می‌تواند برای دانشمندان فرصت تحقیقاتی ارزشمندی به شمار رود.


همشهری آنلاین





نوع مطلب : شهاب (meteor)، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

علی شفیعیان

این لکه نخستین بار در سال ۱۶۳۰، اندکی پس از اختراع تلسکوپ رصد و اندازه‌گیری دقیق این لکه در سال‌های پایانی دهه آغازین قرن نوزدهم آغاز شد.

لکه سرخ مشتری یکی از پدیده‌های اسطوره‌ای منظومه خورشیدی ماست. اما شاید در آینده‌ای نه چندان دور، این لکه و زیبایی‌اش جز در خاطرات اخترشناسان و عکس‌های قدیمی جایی نداشته باشد.

شرایط پیچیده‌ جوی سیاره مشتری به نحوی است كه این لكه با سرعت چشمگیری در حال نابودی است. دانشمندان پیش‌بینی می‌کنند که شاید این پیشامد در طول زندگی ما رخ دهد.

اخترشناسانی که با تلسکوپ هابل کار می‌کنند، اخیرا با اندازه‌گیری لکه سرخ بزرگ سیاره مشتری متوجه شده‌اند که قطر آن به کمترین میزانی رسیده که تاکنون ثبت شده است.

اگر این لکه با همین میزان کوچک و کوچک‌تر شود، شاید تا دو دهه آینده ناپدید شود. لکه سرخ مشتری، توفانی است که در چرخش پادساعتگرد، در نیمکره جنوبی غول گازی منظومه ما واقع شده است.

این توفان با شدت وزش 644 کیلومتر در ساعت، شدیدترین توفان منظومه خورشیدی است. اندازه این عارضه سطحی به حدی بزرگ است که سه سیاره زمین در آنجا می‌گیرد.

بر اساس شواهد موجود، این لکه نخستین بار در سال 1630، اندکی پس از اختراع تلسکوپ رصد و اندازه‌گیری دقیق این لکه در سال‌های پایانی دهه آغازین قرن نوزدهم آغاز شد. در آن هنگام اخترشناسان قطر آن را 41هزار کیلومتر ثبت کردند.

در سال 1979، زمانی‌که فضاپیمای وویجر از کنار مشتری عبور کرد، لکه سرخ به نصف اندازه خود رسیده بود. نخستین تصاویر تسلکوپ هابل -که در سال 1995 از این عارضه ثبت شد- نشان می‌داد که لکه سرخ تا 20,950 کیلومتر کوچک شده بود.

دکتر ایمی سایمن، اخترشناس مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا به تازگی هشدار داده است که سرعت ناپدید شدن لکه ظاهرا افرایش پیدا کرده است. او می‌گوید: «این اخترشناسان غیرحرفه‌ای (آماتور) بودند که متوجه این موضوع شدند.» بر اساس مشاهدات اخیر، شکل بیضی توفان در حال نزدیک شدن به دایره است.

پژوهش‌های دکتر سایمون با کمک تلسکوپ هابل نشان داد که اندازه این لکه اکنون به 15,500 کیلومتر رسیده است. این اندازه‌گیری بیانگر این است که تا چهار سال آینده، لکه سرخ به شکل دایره خواهد شد.

مأموریت بعدی ناسا درباره مشتری جولای 2016 (تیرماه 1395) رخ می‌دهد و طی این عملیات کاوشگر جونو (Juno) ناسا به آنجا خواهد رسید. به این ترتیب، می‌توان با دقت بالایی اندازه لکه سرخ مشتری را اندازه‌گیری کرد.

در این میان، دکتر سایمن با بررسی مشاهدات گذشته می‌خواهد ببیند آیا می‌تواند علت این رخداد را کشف کند. او می‌گوید: «ما گردبادهای کوچکی که این توفان را تغذیه می‌کردند، زیر نظر داشته‌ایم. در حال حاضر، به دنبال این هستیم که آیا این گردبادها سبب این پدیده شده‌اند یا خیر.»

انجام این کار چندان هم ساده نیست. سایمن اظهار می‌دارد: «ما مشغول بررسی شرایط جوی سیاره دیگری هستیم، در حالی‌که پیش‌بینی آب و هوا روی سیاره زمین به اندازه کافی دشوار هست.»

او می‌افزاید: «این تلاش‌ها به ما در درک شناخت عواملی که باعث از بین رفتن این لکه و شدت این حرکت شده است، کمک می‌کنند.

با گردآوری اطلاعات می‌توانیم پیش‌بینی کنیم چه موقع یکی از شناخته‌شده‌ترین و دیدنی‌ترین پدیده‌های منظومه خورشیدی، ممکن است برای همیشه ناپدید شود.»


همشهری آنلاین





نوع مطلب : مشتری(Jupiter) ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
کاوشگر سطح­‌نشین فیله که درست یک هفته پس از آنکه در 21 آبان بر سطح دنباله‌دار 67 پی/ چریوموف - گراسیمنکو فرود آمد، موفق به کشف مولکول‌های آلی به عنوان ابتدایی‌ترین ساختارهای سازنده حیات در این دنباله‌دار شد.

به گزارش مرکز فضایی آلمان (DLR)، ابزار آلمانی نصب شده روی کاوشگر فیله به نام کوساک (Cosac) این مولکول­‌ها را پس از ارزیابی ترکیبات موجود در جو بسیار رقیق اطراف دنباله‌دار ردیابی کرده است. یک ترکیب آلی، چیزی است که مولکول­‌هایش حاوی اتم کربن به عنوان عنصر پایه حیات روی زمین باشد. دانشمندان در حال آنالیز داده­ا هستند تا ببینند کاوشگر فیله دقیقا چه ترکیبات آلی را پیدا کرده است. قاعدتا فیله بایستی ترکیبات ساده­‌ای مثل متان یا متانول یا چه بسا ترکیبات پیچیده‌­تری مثل اسیدهای آمینه (بلوک­‌های سازنده پروتئین‌ها) را کشف کرده باشد.

Ali Shafieian

پیش از این دانشمندان بنا بر آزمایش‌ها و مشاهدات، فرضیه‌ای مبنی بر به نقش احتمالی دنباله‌دارها در آوردن ترکیبات شیمیایی اولیه به زمین مطرح کرده بودند. آن‌ها تصور می‌کردند که این سوغات اولیه فضایی در ترکیب با سایر مواد در زمین به شکل‌گیری حیات در زمین منجر شده است. حالا داده‌های بسیار ارزشمند به دست آمده از فیله کمک بزرگی برای راستی آزمایی این فرضیات خواهد بود.

پهنای دنباله‌دار 67 پی/ چریوموف - گراسیمنکو بالغ بر حدود 4 کیلومتر است. تا به اینجا یک دریل روی فیله موادی از سطح سخت دنباله‌دار را برداشت کرده است، اما داده­‌های منجر به کشف مولکول‌های آلی از آزمایشاتی به دست آمده است که به طور کامل آنالیز شده‌اند. همچنین نتایج اولیه از یک ابزار دیگر فیله به نام موپوس حاکی از وجود غباری به ضخامت حداکثر 20 سانتی‌متر در سطح یخی دنباله‌دار است.

چند روز پیش با توجه به اینکه سطح‌نشین فیله در زمان فرود در موقعیتی نامناسب زیر سایه یک صخره واقع شده بود، شارژ باتری‌های خورشیدی‌اش به دلیل عدم دریافت نور کافی تمام شد و فیله در وضعیت آماده به کار (استند بای) قرار گرفت و عملا به خواب رفت. از این رو دانشمندان سعی کردند تا پیش از از کار افتادن فیله، حداکثر داده‌های ممکن را دریافت کنند.

فعلا سازمان فضایی اروپا تا دریافت انرژی خورشیدی کافی برای شارژ باتری‌های فیله قادر به تماس با این کاوشگر نیست. اما قاعدتا در روزهای آتی و با تغییر موقعیت دنباله‌دار نسبت به خورشید احتمال نورگیری بیشتر برای کاوشگر فیله و تماس با آن مهیا خواهد شد.

ماهنامه نجوم









نوع مطلب : دنباله دار (comet) ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


( کل صفحات : 54 )    1   2   3   4   5   6   7   ...   


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
 
 
بالای صفحه