مجله اینترنتی نجوم
بر شما باد کشف جهان The Universe Yours To Discover
این شب‌ها دو دنباله‌دار ژاکس و اوکایمدن در آسمان وضعیت مناسبی برای رصد و عکاسی دارند و با ابزارهای معمولی آماتوری به خوبی مشاهده پذیرند.

علی شفیعیان
دنباله‌دار ژاکس در بامداد 5 شهریور در آسمان کمپ متین‌آباد. علی متین‌فر این عکس را با 2 دقیقه نوردهی در حالی گرفته است که دوربین کانن 6D را بر قلمدوش تلسکوپ نیوتنی 8 اینچ رصدخانه زعفرانیه نصب کرده بود و به طور دستی آن را هدایت می‌کرد.

در یازدهم تیر دنباله‌دار ژاکس (C/2014 E2) که در 22 اسفند 92 توسط کریستوانیو ژاکس (Cristóvão Jacques) و رصدخانه جنوبی برای جستجوی سیارک‌های نزدیک زمین (SONEAR)  کشف شده بود به حضیض خورشید رسید و تا آن موقع پیوسته پرنورتر می‌شد. سَرِ گرد و دُمی بلند در آخرین عکس‌هایی که از این دنباله‌دار گرفته شده مشاهده می‌شود. ژاکس اکنون در محدوده صورت‌های فلکی ذات‌الکرسی و قیفاووس قرار دارد و از این رو در نیمه‌شب مشاهده‌پذیر است. قدر مجموع دنباله‌دار در حال حاضر حدود 7 بوده و آن قدر بزرگ و پر نور است که حتی با دوربین دوچشمی 70×15 هم شبیه به لکه‌ای محو و کوچک دیده می‌شود. طبق پیش-بینی‌ها تا اواسط شهریور درخشش ژاکس در همین حد فعلی که با ابزارهای کوچک رصدی قابل‌مشاهده است حفظ خواهد شد. همچنین در ششم شهریور از نزدیک‌ترین فاصله‌اش از زمین که در حدود 84.3 میلیون کیلومتر است خواهد گذشت.

برای دریافت نقشه موقعیت دنباله‌دار ژاکس اینجا کلیک کنید.


همچنین در سحرگاه خواهید دید که دنباله‌دار دیگری به نام اوكایمدن (C/2013 V5) در صورت فلکی تکشاخ دیده می-شود. به نظر می‌رسد اوکایمدن تا اواخر شهریور به بیشترین درخشندگی پیش‌بینی‌شده‌اش برسد. اوكایمدن، نام رصدخانه‌ای در کشور مغرب و نزدیک شهر مراکش است که محل کشف این دنباله‌دار در نوامبر سال گذشته بود.  قدر مجموع اوکایمدن در حال حاضر حدود 9 است. برای دیدنش به تلسکوپی با قطر دهانه بیش از 6 اینچ در آسمانی تاریک نیاز دارید. باید حدود دو ساعت پیش از طلوع خورشید دست به کار جستجویش در صورت فلکی تکشاخ شوید.

برای دریافت نقشه موقعیت دنباله‌دار اوکایمدن اینجا کلیک کنید.

لازم به ذکر است که منشأ هر دو دنباله‌دار ژاکس و اوکایمدن، ابر اورت در مرز نهایی منظومه شمسی است.

علی شفیعیان
عکسی از دنباله دار اوکایمیدن - عکس از دامیان پیچ


ماهنامه نجوم




نوع مطلب : دنباله دار (comet) ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
دانشمندان شواهدی قوی یافته‌اند که توضیح می‌دهد چه چیزی موجب می‌شود اتمسفر بیرونی خورشید بسیار داغ‌تر از سطح آن باشد. مشاهدات جدید در ابعاد کوچک از دماهای بسیاربالایی خبر می دهند که با تنها فرضیه موجود تطابق دارد: نظریه که نانوشعله نامیده می‌شود (ضربه‌هایی پیاپی و ثابت از انفجارهای ناگهانی حرارت، که هیچ یک از آنان به صورت جدا قابل شناسایی نیستند) و این حرارت اضافه مرموز را تأمین می‌کنند.

علی شفیعیان

به گزارش انجمن فیزیک ایران، آنچه شگفت‌انگیزتر به نظر می‌رسد این است که مشاهدات جدید تنها حاصل شش دقیقه از داده‌های ارزشمند یکی از ارزان‌ترین انواع پرتابه‌های ناسا که راکتی صوتی است‏، می‌باشد. پرتابه EUNIS که طیف‌نگار پرتوی فرودی قائم انتهای فرابنفش (Extreme Ultraviolet Normal Incidence Spectrograph) است، در ۲۳ آوریل ۲۰۱۳ پرتاب شد و تصاویر لحظه‌ای از داده‌ها هر ۱.۳ ثانیه یک بار می‌گرفت تا بتوان ویژگی‌های ماده را در بازه وسیعی از دما در جو پیچیده خورشیدی بررسی کرد. دمای سطح مرئی خورشید‏، که جو آن نامیده می‌شود‏، حدود ۶۰۰۰ کلوین است‏، در حالی که هاله دور آن (کورونا) به دمایی می‌رسد که ۳۰۰ برابر داغ‌تر از آن است.

جف بورسیوس ستاره شناسی از دانشگاه کاتولیک واشنگتون و مرکز پرواز فضایی گادرد در گرین‌بلت‏، مریلند گفت: «این موضوع قسمت کوچکی از یک پازل است». «وقتی اشیاء از یک منبع داغ دورتر می‌شوند، معمولاَ سردتر می‌شوند. وقتی می‌خواهید چیزی را برشته کنید، آن را به آتش نزدیک‌تر می‌کنید‏، نه دورتر». چند نظریه‌ برای نحوه تبدیل انرژی مغناطیسی به حرارت در طول هاله، که موجب افزایش دمای آن می‌شود‏، ارائه شده است. نظریات مختلف پیش‌بینی‌های مختلفی درباره نوع و دمای ماده‌ای که ممکن است قابل‌مشاهده باشد داشته‌اند، اما تعداد کمی از مشاهدات دارای دقت کافی در نواحی به قدر کافی بزرگ بوده‌اند تا بتوان میان این پیش‌بینی‌ها تمایز قائل شد.

این طیف‌نگار با ثبت طول موج‌های مختلف نور، اطلاعاتی در خصوص اینکه در دمایی معین چه میزان ماده وجود دارد، جمع‌آوری می‌کرد. برای مشاهده طول موج‌ها در انتهای فرابنفش، که برای تمایز بخشیدن میان نظریات مختلف درباره حرارت هاله خورشید لازم است، تنها چنین ابزاری است که می‌تواند در فضا، بالاتر از جو کره زمین‏، که نور فرابنفش را مسدود می‌کند، به درستی کار کند. بنابراین این طیف نگار سوار بر راکتی صوتی، از حدود ۲۰۰ مایل بالاتر از زمین پرتاب می‌شود. راکت صوتی نوعی از پرتابه‌های ناساست که تنها ۱۵ دقیقه یا بیشتر پرواز می‌کند که شش دقیقه مشاهدات ارزشمند از بالای جو زمین جمع می‌کرد و در طول پروازش منطقه از پیش تعیین‌شده‌ای از خورشید را کاوش نمود‏، که تصور می‌شود به لحاظ مغناطیسی پیچیده است و اغلب می‌تواند منبع شعله‌های بزرگ‌تر و بیرون‌رانی جرم‌هایی از هاله خورشید باشد.

تیم طیف نگار با مشاهده ی آن شش دقیقه داده، طول موجی از نور را در اطراف آن ماده ۱۰ میلیون درجه‌ای (دمایی که وجه مشخصه نانوشعله‌ها است)‏ شناسایی کرد. دانشمندان معتقدند هزاران نانوشعله توانسته‌اند مواد خورشیدی را در جو تا دمای ۱۰ میلیون کلوین بالا ببرند. این مواد به سرعت سرد می‌شوند و ماده خورشیدی وسیعی را در دمای ۱ تا ۳ میلیون درجه به وجود می‌آورد که معمولاَ در هاله خورشید دیده می‌شود. درهرحال، حضور کم‌رنگ آن ماده بی‌نهایت داغ باید باقی بماند. نمایش این خط گسیل کم‌رنگ موفقیت چشم‌گیر دقت و تفکیک‌پذیری ابزار این طیف نگار بود و توانست به روشنی و بدون ابهام مشاهداتی را که نشان‌دهنده مواد بی‌نهایت داغ بود، از یکدیگر تمایز دهد. بورسیوس گفت: «این واقعیت که ما توانستیم این خط گسیل را با وضوح بسیاری از همسایگان آن تشخیص دهیم، همان چیزی است که موجب می‌شود طیف‌نگاران دیگر نیز همانند من شب‌ها را با هیجان بیدار بمانند». «در حقیقت این خط محو در چنین بخش وسیعی از منطقه فعال، قوی‌ترین مدرک را تا به امروز در خصوص وجود نانوشعله‌ها در اختیار ما می‌گذارد».

در خصوص سازوکارهایی که به این انفجارهای ناگهانی حرارت، یعنی نانوشعله‌ها، انرژی می‌دهد، انواع نظریات وجود دارد. به علاوه، توضیحات دیگری در این باره که چه چیز هاله خورشید را گرم می‌کند، ارائه شده است. با بهبود ابزارها و ادوات، دانشمندان مشاهدات تکمیلی خود را جمع‌آوری و به بررسی هرچه بیشتر این ایده‌ها ادامه خواهند داد. با این حال، نظریه دیگری که ماده‌ای را با این دما در هاله خورشید پیش‌بینی کند، وجود ندارد و این شاهد محکمی به نفع نظریه نانوشعله است. این طیف نگار مجدداَ برای تمرکز بر مجموعه متفاوتی از طول موج‌های خورشید (آن‌هایی که می‌توانند مواد بی‌نهایت داغ را که نشانگر نانوشعله‌ها هستند، مشخص کند) تنظیم خواهد شد و برای زمانی در ۲۰۱۶ دوباره به پرواز در خواهد آمد.

منبع: sciencedaily


Big Bang




نوع مطلب : خورشید(Sun)، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
شنبه 11 مرداد 1393 :: نویسنده : علی شفیعیان
علی شفیعیان

ماه شاید از دور به شکل حبابی درخشان و مدور به نظر بیاید، اما اکنون محققان احتمال می‌دهند این کره بیشتر به شکل یک لیمو است که میانه آن متورم شده‌است.

براساس گزارش فاكس‌نیوز، 45 سال پس از فرود انسان روی كره ماه، دانشمندان اعلام كردند در نهایت موفق شده‌اند شكل حقیقی ماه را كشف كنند: كره‌ای كه كمی مسطح است اما در دو طرف آن برجستگی وجود دارد.

به گفته یان گریك بتل محقق دانشگاه كالیفرنیا سانتا كروز، ماه به لیمو ترشی شباهت دارد كه بخش استوایی آن متورم شده‌است، یا به بادكنكی مملو از آب كه با سرعت آن را بچرخانید.

تلاش‌ها برای مشخص‌كردن شكل حقیقی كره ماه همواره زیر سایه حضور حفره‌های بزرگ روی سطح این كره درخشان، ناكام باقی مانده‌است. همچنین وجود اختلاف و ناهمخوانی میان محاسباتی كه از گذشته تاكنون انجام شده، تعیین شكل حقیقی ماه را ناپایان باقی‌گذاشته‌است.

به گفته محققان روی ماه هیچ فعالیت تكتونیكی مشابه آنچه در زمین رخ می‌دهد وجود ندارد، از این رو نامتوازن بودن آن همواره مایه شگفتی است. محققان برای غلبه بر مشكل حفره‌ها كه مطالعات در زمینه شكل ماه را مختل می‌سازند، از نقشه‌های توپوگرافی بسیار دقیق ماه استفاده كردند كه با استفاده از ارتفاع‌سنج‌های لیزری به‌دست آمده‌اند تا بفهمند پیش از ایجاد حفره‌ها،‌ سطح ماه چه شكلی داشته‌است.

نتیجه این بررسی نشان داد ماه چگونه شكل امروزی‌اش را به دست آورده‌است. شكل مسطح امروزی ماه به واسطه فرایند‌های گرانشی ایجاد شده كه به گرمایش كشندی و یا شتاب‌ كشندی مشهور است، فرایندی كه پوسته ماه را همزمان با پیدایشش دچار كشش كرده‌است. محققان بر این باورند تورم استوایی ماه احتمال زیاد به دورانی باستانی بازمی‌گردد كه طی آن كره درخشان هنز در چرخش بوده،‌اما به‌تدریج و با دور شدن از زمین ثابت و منجمد شده و شكل تورم استوایی آن نیز ثابت شده‌است.


همشهری آنلاین





نوع مطلب : قمر (ماه) (moon) ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
سه شنبه 20 خرداد 1393 :: نویسنده : علی شفیعیان

تلسکوپ فضایی هابل تصویری باور نکردنی از ۱۰ هزار کهکشان در یک قاب به ثبت رساند، این کهکشان ها بسیار کم نور هستند که با چشم انسان قابل رویت نیستند ؛ اما هابل با استفاده از دوربین ماوراء بنفش خود موفق به ثبت این تصویر شگفت انگیز شد.

در این تصویر فرا ژرف هابل در سال ۲۰۱۴ ، کهکشان ها همچون تکه های رنگین ِ آب نبات خودنمایی می کنند. این کهکشانها نماینده دوران تاریک جهان هستند و درست زمانی که فقط چند صد میلیون سال از بیگ بنگ گذشته بود تشکیل شده اند. در این تصویر کهکشان هایی بسیار کم نور که بیش از ۱۰ میلیارد بار کم نورتر از ستارگانی هستند که با چشم غیر مسلح دیده می شوند. این عکس حاصل ۸۴۱  بار کار مداری و مشاهده ی هابل به اعماق فضا میباشد، که حدود ۱۰ هزار کهکشان رنگین را نشان می دهد.

Ali Shafieian

این عکس با استفاده از داده های مهمِ ماوراء بنفش هابل به تصویر میدان دید فرا ژرف آن ترکیب شده، که یک به روزرسانی از  تصویر معروف تلسکوپ هابل از اعماق صورت فلکی جنوبی کوره میباشد. در حال حاضر این عکس تمامی طول موج ها اعم از ماوراء بنفش گرفته تا نور مریی تا فروسرخ-نزدیک که برای دوربین های تلسکوپ هابل قابل مشاهده است، را پوشش می دهد. اضافه شدن داده های ماورا بنفش به دانشمندان کمک می کند تا فرآیند شکل گیری ستاره ها  در این کهکشان های فرا ژرف هابل که فاصله ای میان ۵ تا ۱۰ میلیارد سال نوری از زمین دارند، را بررسی کنند. تصویر فرا عمیق (HDF) پیشین در سال ۲۰۰۳ و فروسرخ HUDF در سال ۲۰۰۹ تکمیل شده بود.


تصاویر تلسکوپ فضایی هابل از دهه ۹۰ میلادی تاکنون، عمق دید ما از جهان را از ۷ میلیارد سال نوری به ۱۳ میلیارد سال نوری رسانده است و پیشرفت‌های مهمی در دانش کیهان‌شناسی ایجاد کرده است. در سال ۲۰۱۸ تلسکوپ فضایی جیمز وب با اندازه آینه حدود ۲.۵ برابر آینه تلسکوپ فضایی هابل جانشین آن در فضا خواهد شد تا این ابزار جدید، افق دید ما نسبت به جهان را باز هم افزایش دهد.

Big Bang




نوع مطلب : تلسکوپ فضایی هابل (hubble Space Telescope) ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
منجمان با استفاده از داده‌های تلسکوپ فضایی کپلر نوع جدیدی از سیاره‌های فراخورشیدی سنگی را کشف کردند که جرم آن ۱۷ برابر زمین است. کپلر-C10  سیاره فراخورشیدی است که به تازگی کشف شده. این سیاره به دور ستاره‌ای شبیه ستاره منظومه شمسی، خورشید، در صورت فلکی اژدها می‌گردد. این ستاره حدود ۵۶۰ سال نوری از زمین فاصله دارد و مثل خورشید از نوع ستاره‌های زرد رنگ است، اما با عمری حدود دو برابر عمر خورشید. این سیاره نوع ((mega-Earth)) نامیده شده است.  در این رده‌بندی این نوع سیاره فراخورشیدی با وجود این‌که از سیاره‌های سنگی به شمار می‌رود، از نوع ابر زمین (Super Earths) هم بزرگ‌تر است. سیاره‌های ابر زمین تنها کمی از زمین بزرگ‌ترند. نظریه‌پردازان اطمینان ندارند که چنین سیاره فراخورشیدی بتواند وجود داشته باشد. سیاره‌ای با این ابعاد باید هنگام پیدایش دارای هیدروژن بوده باشد و به سیاره‌ای گازی مثل مشتری تبدیل شده باشد. اما داده‌های کنونی نشان می‌دهند که این سیاره سنگی و شبیه سیارات زمین مانند است. ابتدا تصور می‌شد که این سیاره شبیه نپتون است، جو آن توسط لایه غلیظی از گاز پوشیده شده بود و به نظر سیاره‌ای گازی در ابعاد نپتون می‌آمد. اما پس از این‌که جرم سیاره دقیق محاسبه شد، مشخص شد که  کپلر-C10 باید یک سیاره سنگی باشد و نه گازی.
کپلر-C10 هر ۴۵ روز یک‌بار به دور ستاره مادر خود می‌گردد و به نظر برای میزبان حیات فرازمینی بودن خیلی نزدیک به ستاره‌اش است. عمر این سیاره کمتر از ۳ میلیارد سال بعد از انفجار بزرگ (Big Bang)، تخمین زده می‌شود. در آن زمان، گرچه مواد تشکیل دهنده سیارات سنگی کم‌یاب بوده است، اما عناصر سنگین همچون سیلیکون و آهن به میزان کافی برای به وجود آمدن سیارات سنگی وجود داشته است. پیدا شدن این سیاره نشان داد که عمر سیارات سنگی می‌تواند بیش از آن‌چه تا به حال فکر می‌کردیم باشد. بنابراین اگر در آن زمان سیارات سنگی می‌توانسته‌اند شکل گرفته باشند، احتمال دارد حیات هم به وجود آمده باشد.
این کشف جدید ایده این‌که ستاره‌های پیر می‌توانند میزبان سیارات سنگی نیز باشند را تقویت کرده است. گرچه این سیاره به دلیل نزدیک بودن به ستاره‌اش نمی‌تواند میزبان خوبی برای حیات باشد، اما شاید کلید جدیدی باشد برای جست‌وجوهای بعدی. پس از این منجمان به دنبال دیگر سیاراتی شبیه کپلر-C10 از نوع ((mega-Earth)) می‌گردند که در مدارهایی دورتر به دور ستاره مادر در حال گردش باشند. شاید حتی لازم باشد سیاره‌های اطراف ستاره‌های پیر دوباره بازبینی شوند.

علی شفیعیان
تصویری هنری از سیاره فراخورشیدی کپلر-10C، سیاره‌ای سنگی که بسیار نزدیک به ستاره مادر می‌گردد

ماهنامه نجوم




نوع مطلب : سیارات فرا خورشیدی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


( کل صفحات : 53 )    1   2   3   4   5   6   7   ...   
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :