تبلیغات
مجله اینترنتی نجوم
 
مجله اینترنتی نجوم
بر شما باد کشف جهان The Universe Yours To Discover

علی شفیعیان

این لکه نخستین بار در سال ۱۶۳۰، اندکی پس از اختراع تلسکوپ رصد و اندازه‌گیری دقیق این لکه در سال‌های پایانی دهه آغازین قرن نوزدهم آغاز شد.

لکه سرخ مشتری یکی از پدیده‌های اسطوره‌ای منظومه خورشیدی ماست. اما شاید در آینده‌ای نه چندان دور، این لکه و زیبایی‌اش جز در خاطرات اخترشناسان و عکس‌های قدیمی جایی نداشته باشد.

شرایط پیچیده‌ جوی سیاره مشتری به نحوی است كه این لكه با سرعت چشمگیری در حال نابودی است. دانشمندان پیش‌بینی می‌کنند که شاید این پیشامد در طول زندگی ما رخ دهد.

اخترشناسانی که با تلسکوپ هابل کار می‌کنند، اخیرا با اندازه‌گیری لکه سرخ بزرگ سیاره مشتری متوجه شده‌اند که قطر آن به کمترین میزانی رسیده که تاکنون ثبت شده است.

اگر این لکه با همین میزان کوچک و کوچک‌تر شود، شاید تا دو دهه آینده ناپدید شود. لکه سرخ مشتری، توفانی است که در چرخش پادساعتگرد، در نیمکره جنوبی غول گازی منظومه ما واقع شده است.

این توفان با شدت وزش 644 کیلومتر در ساعت، شدیدترین توفان منظومه خورشیدی است. اندازه این عارضه سطحی به حدی بزرگ است که سه سیاره زمین در آنجا می‌گیرد.

بر اساس شواهد موجود، این لکه نخستین بار در سال 1630، اندکی پس از اختراع تلسکوپ رصد و اندازه‌گیری دقیق این لکه در سال‌های پایانی دهه آغازین قرن نوزدهم آغاز شد. در آن هنگام اخترشناسان قطر آن را 41هزار کیلومتر ثبت کردند.

در سال 1979، زمانی‌که فضاپیمای وویجر از کنار مشتری عبور کرد، لکه سرخ به نصف اندازه خود رسیده بود. نخستین تصاویر تسلکوپ هابل -که در سال 1995 از این عارضه ثبت شد- نشان می‌داد که لکه سرخ تا 20,950 کیلومتر کوچک شده بود.

دکتر ایمی سایمن، اخترشناس مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا به تازگی هشدار داده است که سرعت ناپدید شدن لکه ظاهرا افرایش پیدا کرده است. او می‌گوید: «این اخترشناسان غیرحرفه‌ای (آماتور) بودند که متوجه این موضوع شدند.» بر اساس مشاهدات اخیر، شکل بیضی توفان در حال نزدیک شدن به دایره است.

پژوهش‌های دکتر سایمون با کمک تلسکوپ هابل نشان داد که اندازه این لکه اکنون به 15,500 کیلومتر رسیده است. این اندازه‌گیری بیانگر این است که تا چهار سال آینده، لکه سرخ به شکل دایره خواهد شد.

مأموریت بعدی ناسا درباره مشتری جولای 2016 (تیرماه 1395) رخ می‌دهد و طی این عملیات کاوشگر جونو (Juno) ناسا به آنجا خواهد رسید. به این ترتیب، می‌توان با دقت بالایی اندازه لکه سرخ مشتری را اندازه‌گیری کرد.

در این میان، دکتر سایمن با بررسی مشاهدات گذشته می‌خواهد ببیند آیا می‌تواند علت این رخداد را کشف کند. او می‌گوید: «ما گردبادهای کوچکی که این توفان را تغذیه می‌کردند، زیر نظر داشته‌ایم. در حال حاضر، به دنبال این هستیم که آیا این گردبادها سبب این پدیده شده‌اند یا خیر.»

انجام این کار چندان هم ساده نیست. سایمن اظهار می‌دارد: «ما مشغول بررسی شرایط جوی سیاره دیگری هستیم، در حالی‌که پیش‌بینی آب و هوا روی سیاره زمین به اندازه کافی دشوار هست.»

او می‌افزاید: «این تلاش‌ها به ما در درک شناخت عواملی که باعث از بین رفتن این لکه و شدت این حرکت شده است، کمک می‌کنند.

با گردآوری اطلاعات می‌توانیم پیش‌بینی کنیم چه موقع یکی از شناخته‌شده‌ترین و دیدنی‌ترین پدیده‌های منظومه خورشیدی، ممکن است برای همیشه ناپدید شود.»


همشهری آنلاین





نوع مطلب : مشتری(Jupiter) ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
کاوشگر سطح­‌نشین فیله که درست یک هفته پس از آنکه در 21 آبان بر سطح دنباله‌دار 67 پی/ چریوموف - گراسیمنکو فرود آمد، موفق به کشف مولکول‌های آلی به عنوان ابتدایی‌ترین ساختارهای سازنده حیات در این دنباله‌دار شد.

به گزارش مرکز فضایی آلمان (DLR)، ابزار آلمانی نصب شده روی کاوشگر فیله به نام کوساک (Cosac) این مولکول­‌ها را پس از ارزیابی ترکیبات موجود در جو بسیار رقیق اطراف دنباله‌دار ردیابی کرده است. یک ترکیب آلی، چیزی است که مولکول­‌هایش حاوی اتم کربن به عنوان عنصر پایه حیات روی زمین باشد. دانشمندان در حال آنالیز داده­ا هستند تا ببینند کاوشگر فیله دقیقا چه ترکیبات آلی را پیدا کرده است. قاعدتا فیله بایستی ترکیبات ساده­‌ای مثل متان یا متانول یا چه بسا ترکیبات پیچیده‌­تری مثل اسیدهای آمینه (بلوک­‌های سازنده پروتئین‌ها) را کشف کرده باشد.

Ali Shafieian

پیش از این دانشمندان بنا بر آزمایش‌ها و مشاهدات، فرضیه‌ای مبنی بر به نقش احتمالی دنباله‌دارها در آوردن ترکیبات شیمیایی اولیه به زمین مطرح کرده بودند. آن‌ها تصور می‌کردند که این سوغات اولیه فضایی در ترکیب با سایر مواد در زمین به شکل‌گیری حیات در زمین منجر شده است. حالا داده‌های بسیار ارزشمند به دست آمده از فیله کمک بزرگی برای راستی آزمایی این فرضیات خواهد بود.

پهنای دنباله‌دار 67 پی/ چریوموف - گراسیمنکو بالغ بر حدود 4 کیلومتر است. تا به اینجا یک دریل روی فیله موادی از سطح سخت دنباله‌دار را برداشت کرده است، اما داده­‌های منجر به کشف مولکول‌های آلی از آزمایشاتی به دست آمده است که به طور کامل آنالیز شده‌اند. همچنین نتایج اولیه از یک ابزار دیگر فیله به نام موپوس حاکی از وجود غباری به ضخامت حداکثر 20 سانتی‌متر در سطح یخی دنباله‌دار است.

چند روز پیش با توجه به اینکه سطح‌نشین فیله در زمان فرود در موقعیتی نامناسب زیر سایه یک صخره واقع شده بود، شارژ باتری‌های خورشیدی‌اش به دلیل عدم دریافت نور کافی تمام شد و فیله در وضعیت آماده به کار (استند بای) قرار گرفت و عملا به خواب رفت. از این رو دانشمندان سعی کردند تا پیش از از کار افتادن فیله، حداکثر داده‌های ممکن را دریافت کنند.

فعلا سازمان فضایی اروپا تا دریافت انرژی خورشیدی کافی برای شارژ باتری‌های فیله قادر به تماس با این کاوشگر نیست. اما قاعدتا در روزهای آتی و با تغییر موقعیت دنباله‌دار نسبت به خورشید احتمال نورگیری بیشتر برای کاوشگر فیله و تماس با آن مهیا خواهد شد.

ماهنامه نجوم









نوع مطلب : دنباله دار (comet) ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
تحقیقات نشان می‌دهند میدان مغناطیسی زمین تا ۱۰۰ سال دیگر وارونه خواهد شد، رویدادی که دانشمندان تا هزار سال دیگر انتظار وقوع آن را می‌کشیدند.

براساس گزارش میل‌آنلاین، وارونه شدن میدان مغناطیسی زمین به این معنی است كه قطب‌نماها به جای شمال، جنوب را نمایش خواهند‌داد.

میدان مغناطیسی زمین در طول تاریخ شكل‌گیری این سیاره بارها وارونه شده‌است. میدان مغناطیسی دو قطبی این سیاره طی هزاران میلیون سال گذشته از شدت و قدرتی ثابت برخوردار بوده‌است.

سپس به دلایلی نامشخص این میدان تضعیف شده و وارونه شده‌است. تحقیق جدید دانشمندانی از ایتالیا، فرانسه، دانشگاه كلمبیا و دانشگاه كالیفرنیا بركلی نشان می‌دهد كه آخرین وارونگی میدان مغناطیسی زمین 786 هزار سال پیش و با سرعتی بسیار بالا، یعنی كمتر از 100 سال،‌ رخ داده‌است.

علی شفیعیان

این یكی از بهترین اسنادی است كه تاكنون از آنچه در زمان وارونگی میدان مغناطیسی رخ داده و سرعت وقوع آن به دست آمده‌است.براساس این تحقیق، شدت میدان مغناطیسی زمین 10 برابر حد معمول درحال كاسته شدن است و همین كاهش شدید باعث شده برخی از زمین‌شناسان تخمین بزنند طی چند‌هزار سال آینده میدان مغناطیسی زمین وارونه خواهد شد.

اگرچه وارونگی میدان مغناطیسی رویدادی فراگیر است كه در نتیجه تغییر در هسته آهنی زمین ایجاد می‌شود، طی رویداد‌های مشابه گذشته هیچ فاجعه‌ای كه مرتبط با این رویداد باشد به وقوع نپیوسته‌است. با این همه وقوع این وارونگی در عصر حاضر می‌تواند فاجعه‌آفرین باشد زیرا می‌تواند شبكه‌ها و مولد‌های برق زمین را از كار انداخته و زندگی پرسرعت امروزی را مختل سازد.

همچنین تضعیف میدان مغناطیسی زمین تا زمانی كه وارونگی رخ دهد منجر به از بین رفتن لایه محافظ در برابر پرتوهای كیهانی و ذرات خورشیدی شده و ممكن است آمار ابتلا به سرطان و جهش‌های ژنتیكی افزایش پیدا كند. دانشمندان هنوز از اینكه سرعت وقوع وارونگی بعدی نیز به سرعت وارونگی قبلی خواهد بود، اطمینان حاصل نكرده‌اند،‌اما نتایج جدید می‌تواند در درك بهتر این پدیده طبیعی به آنها كمك كند.

همشهری آنلاین





نوع مطلب : زمین (Earth) ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
این شب‌ها دو دنباله‌دار ژاکس و اوکایمدن در آسمان وضعیت مناسبی برای رصد و عکاسی دارند و با ابزارهای معمولی آماتوری به خوبی مشاهده پذیرند.

علی شفیعیان
دنباله‌دار ژاکس در بامداد 5 شهریور در آسمان کمپ متین‌آباد. علی متین‌فر این عکس را با 2 دقیقه نوردهی در حالی گرفته است که دوربین کانن 6D را بر قلمدوش تلسکوپ نیوتنی 8 اینچ رصدخانه زعفرانیه نصب کرده بود و به طور دستی آن را هدایت می‌کرد.

در یازدهم تیر دنباله‌دار ژاکس (C/2014 E2) که در 22 اسفند 92 توسط کریستوانیو ژاکس (Cristóvão Jacques) و رصدخانه جنوبی برای جستجوی سیارک‌های نزدیک زمین (SONEAR)  کشف شده بود به حضیض خورشید رسید و تا آن موقع پیوسته پرنورتر می‌شد. سَرِ گرد و دُمی بلند در آخرین عکس‌هایی که از این دنباله‌دار گرفته شده مشاهده می‌شود. ژاکس اکنون در محدوده صورت‌های فلکی ذات‌الکرسی و قیفاووس قرار دارد و از این رو در نیمه‌شب مشاهده‌پذیر است. قدر مجموع دنباله‌دار در حال حاضر حدود 7 بوده و آن قدر بزرگ و پر نور است که حتی با دوربین دوچشمی 70×15 هم شبیه به لکه‌ای محو و کوچک دیده می‌شود. طبق پیش-بینی‌ها تا اواسط شهریور درخشش ژاکس در همین حد فعلی که با ابزارهای کوچک رصدی قابل‌مشاهده است حفظ خواهد شد. همچنین در ششم شهریور از نزدیک‌ترین فاصله‌اش از زمین که در حدود 84.3 میلیون کیلومتر است خواهد گذشت.

برای دریافت نقشه موقعیت دنباله‌دار ژاکس اینجا کلیک کنید.


همچنین در سحرگاه خواهید دید که دنباله‌دار دیگری به نام اوكایمدن (C/2013 V5) در صورت فلکی تکشاخ دیده می-شود. به نظر می‌رسد اوکایمدن تا اواخر شهریور به بیشترین درخشندگی پیش‌بینی‌شده‌اش برسد. اوكایمدن، نام رصدخانه‌ای در کشور مغرب و نزدیک شهر مراکش است که محل کشف این دنباله‌دار در نوامبر سال گذشته بود.  قدر مجموع اوکایمدن در حال حاضر حدود 9 است. برای دیدنش به تلسکوپی با قطر دهانه بیش از 6 اینچ در آسمانی تاریک نیاز دارید. باید حدود دو ساعت پیش از طلوع خورشید دست به کار جستجویش در صورت فلکی تکشاخ شوید.

برای دریافت نقشه موقعیت دنباله‌دار اوکایمدن اینجا کلیک کنید.

لازم به ذکر است که منشأ هر دو دنباله‌دار ژاکس و اوکایمدن، ابر اورت در مرز نهایی منظومه شمسی است.

علی شفیعیان
عکسی از دنباله دار اوکایمیدن - عکس از دامیان پیچ


ماهنامه نجوم




نوع مطلب : دنباله دار (comet) ، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
دانشمندان شواهدی قوی یافته‌اند که توضیح می‌دهد چه چیزی موجب می‌شود اتمسفر بیرونی خورشید بسیار داغ‌تر از سطح آن باشد. مشاهدات جدید در ابعاد کوچک از دماهای بسیاربالایی خبر می دهند که با تنها فرضیه موجود تطابق دارد: نظریه که نانوشعله نامیده می‌شود (ضربه‌هایی پیاپی و ثابت از انفجارهای ناگهانی حرارت، که هیچ یک از آنان به صورت جدا قابل شناسایی نیستند) و این حرارت اضافه مرموز را تأمین می‌کنند.

علی شفیعیان

به گزارش انجمن فیزیک ایران، آنچه شگفت‌انگیزتر به نظر می‌رسد این است که مشاهدات جدید تنها حاصل شش دقیقه از داده‌های ارزشمند یکی از ارزان‌ترین انواع پرتابه‌های ناسا که راکتی صوتی است‏، می‌باشد. پرتابه EUNIS که طیف‌نگار پرتوی فرودی قائم انتهای فرابنفش (Extreme Ultraviolet Normal Incidence Spectrograph) است، در ۲۳ آوریل ۲۰۱۳ پرتاب شد و تصاویر لحظه‌ای از داده‌ها هر ۱.۳ ثانیه یک بار می‌گرفت تا بتوان ویژگی‌های ماده را در بازه وسیعی از دما در جو پیچیده خورشیدی بررسی کرد. دمای سطح مرئی خورشید‏، که جو آن نامیده می‌شود‏، حدود ۶۰۰۰ کلوین است‏، در حالی که هاله دور آن (کورونا) به دمایی می‌رسد که ۳۰۰ برابر داغ‌تر از آن است.

جف بورسیوس ستاره شناسی از دانشگاه کاتولیک واشنگتون و مرکز پرواز فضایی گادرد در گرین‌بلت‏، مریلند گفت: «این موضوع قسمت کوچکی از یک پازل است». «وقتی اشیاء از یک منبع داغ دورتر می‌شوند، معمولاَ سردتر می‌شوند. وقتی می‌خواهید چیزی را برشته کنید، آن را به آتش نزدیک‌تر می‌کنید‏، نه دورتر». چند نظریه‌ برای نحوه تبدیل انرژی مغناطیسی به حرارت در طول هاله، که موجب افزایش دمای آن می‌شود‏، ارائه شده است. نظریات مختلف پیش‌بینی‌های مختلفی درباره نوع و دمای ماده‌ای که ممکن است قابل‌مشاهده باشد داشته‌اند، اما تعداد کمی از مشاهدات دارای دقت کافی در نواحی به قدر کافی بزرگ بوده‌اند تا بتوان میان این پیش‌بینی‌ها تمایز قائل شد.

این طیف‌نگار با ثبت طول موج‌های مختلف نور، اطلاعاتی در خصوص اینکه در دمایی معین چه میزان ماده وجود دارد، جمع‌آوری می‌کرد. برای مشاهده طول موج‌ها در انتهای فرابنفش، که برای تمایز بخشیدن میان نظریات مختلف درباره حرارت هاله خورشید لازم است، تنها چنین ابزاری است که می‌تواند در فضا، بالاتر از جو کره زمین‏، که نور فرابنفش را مسدود می‌کند، به درستی کار کند. بنابراین این طیف نگار سوار بر راکتی صوتی، از حدود ۲۰۰ مایل بالاتر از زمین پرتاب می‌شود. راکت صوتی نوعی از پرتابه‌های ناساست که تنها ۱۵ دقیقه یا بیشتر پرواز می‌کند که شش دقیقه مشاهدات ارزشمند از بالای جو زمین جمع می‌کرد و در طول پروازش منطقه از پیش تعیین‌شده‌ای از خورشید را کاوش نمود‏، که تصور می‌شود به لحاظ مغناطیسی پیچیده است و اغلب می‌تواند منبع شعله‌های بزرگ‌تر و بیرون‌رانی جرم‌هایی از هاله خورشید باشد.

تیم طیف نگار با مشاهده ی آن شش دقیقه داده، طول موجی از نور را در اطراف آن ماده ۱۰ میلیون درجه‌ای (دمایی که وجه مشخصه نانوشعله‌ها است)‏ شناسایی کرد. دانشمندان معتقدند هزاران نانوشعله توانسته‌اند مواد خورشیدی را در جو تا دمای ۱۰ میلیون کلوین بالا ببرند. این مواد به سرعت سرد می‌شوند و ماده خورشیدی وسیعی را در دمای ۱ تا ۳ میلیون درجه به وجود می‌آورد که معمولاَ در هاله خورشید دیده می‌شود. درهرحال، حضور کم‌رنگ آن ماده بی‌نهایت داغ باید باقی بماند. نمایش این خط گسیل کم‌رنگ موفقیت چشم‌گیر دقت و تفکیک‌پذیری ابزار این طیف نگار بود و توانست به روشنی و بدون ابهام مشاهداتی را که نشان‌دهنده مواد بی‌نهایت داغ بود، از یکدیگر تمایز دهد. بورسیوس گفت: «این واقعیت که ما توانستیم این خط گسیل را با وضوح بسیاری از همسایگان آن تشخیص دهیم، همان چیزی است که موجب می‌شود طیف‌نگاران دیگر نیز همانند من شب‌ها را با هیجان بیدار بمانند». «در حقیقت این خط محو در چنین بخش وسیعی از منطقه فعال، قوی‌ترین مدرک را تا به امروز در خصوص وجود نانوشعله‌ها در اختیار ما می‌گذارد».

در خصوص سازوکارهایی که به این انفجارهای ناگهانی حرارت، یعنی نانوشعله‌ها، انرژی می‌دهد، انواع نظریات وجود دارد. به علاوه، توضیحات دیگری در این باره که چه چیز هاله خورشید را گرم می‌کند، ارائه شده است. با بهبود ابزارها و ادوات، دانشمندان مشاهدات تکمیلی خود را جمع‌آوری و به بررسی هرچه بیشتر این ایده‌ها ادامه خواهند داد. با این حال، نظریه دیگری که ماده‌ای را با این دما در هاله خورشید پیش‌بینی کند، وجود ندارد و این شاهد محکمی به نفع نظریه نانوشعله است. این طیف نگار مجدداَ برای تمرکز بر مجموعه متفاوتی از طول موج‌های خورشید (آن‌هایی که می‌توانند مواد بی‌نهایت داغ را که نشانگر نانوشعله‌ها هستند، مشخص کند) تنظیم خواهد شد و برای زمانی در ۲۰۱۶ دوباره به پرواز در خواهد آمد.

منبع: sciencedaily


Big Bang




نوع مطلب : خورشید(Sun)، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


( کل صفحات : 54 )    1   2   3   4   5   6   7   ...   


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
 
 
بالای صفحه