تبلیغات
مجله اینترنتی نجوم - انفجار فوق سریع در M82
 
مجله اینترنتی نجوم
بر شما باد کشف جهان The Universe Yours To Discover
ابر نواخترها انفجارهای بسیار درخشان ستاره‌ای هستند.

که تشعشعات نوری فوق‌العاده حاصل از آنها، گاه کل کهکشان مادری ستاره را روشن می‌کند

یکی از انفجارهای ستاره‌ای سال گذشته و در یکی از کهکشان‌های  نزدیک به راه شیری رخ داد، اما سوال اینجاست؛ چرا ما این انفجار را ندیدیم؟ آیا این ابرنواختر رازی پنهان در دل خود دارد؟

M82 کهکشان نامنظمی در نزدیکی ماست که در فاصله 12 میلیون سال نوری از زمین قرار دارد. علی‌رغم اینکه این کهکشان از راه شیری کوچکتر است اما نواحی مرکزی آن تا شعاع چند صد سال  نوری خواستگاه انفجارهای عظیم ستاره‌ای است. شمار ستارگانی که دراین ناحیه عظیم ستاره‌سازی متولد می‌شوند از تعداد تولدهای ستاره‌ای در سراسر کهکشان ما نیز بیشتر است. در تصاویری که در ناحیه  نور مرئی و مادون قرمز از آن تهیه شده است چنین به نظر می‌رسد که کهکشان در حال منفجر شدن و از هم گسیخته شدن است.  این امر که به سبب انفجارهای پی در پی ستاره‌های پرجرم درون آن به وجود آمده است سبب شده که  M82 را "کهکشان انفجاری" نیز بنامند. اگرچه هنوز بقایای انفجار قبلی در تصاویر رادیویی این کهکشان دیده می‌شود و انفجار تازه صورت گرفته نیز به مراحل پایانی فعالیت خود رسیده است، اما حدود ربع قرن است که اخترشناسان این کهکشان را زیر نظر داشته‌اند تا بتوانند یک انفجار ابر نواختری در حال فعالیت را بررسی کنند اما موفق نشدند. در حقیقت چیزی که مایه تعجب است این است که  چرا این کهکشان در سال‌های اخیر خاموش بوده است.

علی شفیعیان

 آخرین انفجار ابر نواختری  این کهکشان که در پنج سال اخیر رخ داد، به دلیل قرا گرفتن در ابرهایی از گاز و غبار قابل مشاهده نبود و تنها در گستره امواج رادیویی شناسایی شد، در حالی که اخترشناسان معتقدند در صورتی که مانعی وجود نداشت این سوپرنوا حتی با یک تلسکوپ آماتوری متوسط هم دیده می‌شد.

در روز نهم آوریل 2009 دکتر  Andreasاز موسسه نجوم رادیویی ماکس پلانک پس از بررسی داده‌های  دریافتی توسط  آرایه‌های بسیار بزرگ تلسکوپی (VLA) واقع در رصدخانه نجوم رادیویی در نیو مکزیکو، که روز قبل دریافت شده بود، متوجه  مسئله‌ای غیر عادی شد. او در این مورد می‌گوید: "من اطلاعات طبقه‌بندی شده مربوط به ماه‌های می و مارس سال گذشته را نیز بررسی کردم  و نتیجه مشابه بود: درخشش سراسری کهکشان". واین در حالی بود که مشاهدات قبل از سال 2008 هیچ تششع رادیویی و یا پرتو ایکسی را در ناحیه این ابرنواختر نشان نمی‌داد.

به عبارت دیگر، این سوپرنوا نه تنها از دید تلسکوپ‌های اپتیکی که پیوسته در حال بررسی کهکشان بوده‌اند مخفی مانده، بلکه در تصاویر فرابنفش و پرتو ایکس نیز هیچ  اثری از خود به جا نگذاشته است. این انفجار در ناحیه نزدیک به مرکز کهکشان و در محیطی متراکم و پوشیده از گازها و مواد میان ستاره‌ای رخ داده است.

بنابراین اختر شناسان سرنخ‌هایی از راز سکوت طولانی  M82 را یافته‌اند. در حقیقت این کهکشان نه تنها خاموش نبوده، بلکه احتمالا انفجارهای زیادی در آن رخ داده است. این انفجارها چیزی شبیه به انفجارهای زیرزمینی هستند، چرا که تشعشعات نوری در زیر انبوهی از ابرهای گاز و غبار مخفی می‌مانند و تنها امواج رادیویی از این محیط متراکم به بیرون نفوذ پیدا می‌کنند. پروفسور Heino Falcke از دانشگاه ردبود در این‌باره می‌گوید: "استفاده از تلسکوپ‌های رادیویی برای مشاهده این انفجارهای مهیب کیهانی، ما را در کشف سوی دیگر پنهان جهان به هدف نزدیک‌تر می‌کند."

امواج رادیویی تنها از مرکز سوپرنوا، یعنی جایی که هسته ستاره دچار رمبش شده  و یک سیاهچاله و یا ستاره نوترونی ایجاد کرده، ساطع می‌شود. این امواج با ایجاد موج شوک حاصل از انفجار، درون مواد متراکمی که  ستاره را در بر گرفته است (لایه‌ای از مواد ستاره که پیش از انفجار ستاره به خارج پیشروی کرده است) منتشر می‌شود.

بنابر داده‌های به دست آمده توسط  ده تلسکوپ (VLBA) آرایه تلسکوپی با خط مبنای بسیار بلند، (VLA) آرایه بسیار بزرگ تلسکوپی، تلسکوپ  Green Bankدر ایالات متحده، و تلسکوپ 100 متری افلسبرگ Effelsberg در آلمان و با استفاده از تکنیک "تداخل سنجی با خط مبنای بسیار بلند VLBI،  تیم تحقیقاتی موفق شد تصویر ساختار حلقه مانند این انفجار که با سرعت 40 میلیون کیلومتر در ساعت (با 4% سرعت نور) در حال انبساط است را تهیه کند. با استفاده از محاسبات و برگشت به عقب می‌توان زمان انفجار را تخمین زد و در حال حاضر یافته‌ها نشان می‌دهد که انفجار در اواخر ژانویه  و یا اوایل فوریه 2008 رخ داده است.


همشهری آنلاین






نوع مطلب : ابرنواختر (Supernova)، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
سه شنبه 14 شهریور 1396 10:23 ب.ظ
I'm amazed, I must say. Seldom do I come across a blog that's both equally
educative and entertaining, and let me tell you, you've hit the nail on the head.
The problem is something that too few people are speaking intelligently about.
Now i'm very happy I stumbled across this in my hunt for something
concerning this.
سه شنبه 27 اسفند 1392 12:44 ب.ظ
سلام!!!!!!!!!!!!!!!!
سال نو و چار شنبه سور بهتون تبریک میگم آرزوی بهترین هارو براتون دارم در سال نو
علی شفیعیانسلام......
سال خوبی داشته باشی.موفق و پیروز باشی....
چهارشنبه 16 بهمن 1392 07:39 ب.ظ
سلام داداش علی گل خوبی؟؟ چه خبر؟ به سلامتی ادامه تحصیل میدی؟ از خدا برات ارزوی سلامتی وموفقیت روز افزون دارم...خیلی خیلی سرت شلوغه علی جان؟؟ موفق وپیروز وسربلند باشی داداش علی ...ارشد میخونی؟؟
پنجشنبه 10 بهمن 1392 12:16 ب.ظ
الان دقیقا اینجوریم!!!!!!!
بسیار جالب بود!
دیگه اون طرفا نمی یایاپم بیا
سه شنبه 8 بهمن 1392 11:37 ق.ظ
سلام علی جون کجایی داداش؟؟ خوبی؟ اگه ماروقابل دونستی به صبای بجستان هم سربزن داداش گلم
ممنونم ازت
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
 
 
بالای صفحه